Wskazówki do pracy z dziećmi

 

 

Drodzy Rodzice!

 Czy wiecie, że można skutecznie pracować z dzieckiem w domu? Proponujemy Wam

mądrą zabawę z własnym dzieckiem już od najmłodszych lat życia, zdobycie podstawowej wiedzy, umożliwiającej zrozumienie trudności i potrzeb dziecka,

świadomą współpracę ze szkołą i poradnią psychologiczno – pedagogiczną

 oraz systematyczną pracę z dzieckiem.

 

Oto kilka wskazówek do pracy z dziećmi.

 

Jak doskonalić u dziecka sprawność motoryki dużej i małej?

Ćwiczenie ogólnej sprawności ruchowej:

- ćwiczenia równoważne (gra w klasy, stanie na jednej nodze, skoki na trampolinie, jazda na rowerze, hulajnodze);

- podskoki;

- gimnastyka;

- chód ze zmianą kierunku: po zygzakach, „ślimaku” i ósemce;

- pływanie.

Ćwiczenia rozwijające zręczność:

- zabawy dużą piłką, balonikami, kulami ugniecionymi z gazet;

- zabawy woreczkiem wypełnionym ryżem lub grochem;

- budowanie konstrukcji z klocków;

- rzucanie do celu;

- rzucanie piłki w parach;

- zabawy stolikowe typu pchełki, bierki, bilard stołowy;

- wdrażanie do samodzielności podczas samoobsługi (mycia, ubierania, zapinania guzików, zamka błyskawicznych);

- zabawy manipulacyjne klockami, koralikami i innym materiałem;

- włączanie dziecka w wykonywanie zajęć domowych typu: ugniatanie ciasta, odrywanie szypułek owoców, wykrawanie ciastek.

Ćwiczenia usprawniające staw nadgarstkowy i palce rąk:

- ćwiczenia z wykorzystaniem różnych technik plastycznych;

- rysowanie na tablicy jedną ręką lub obiema rękami;

- zamalowywanie dużych płaszczyzn farbą;

- oklejanie kartki plasteliną;

- lepienie z gliny lub plasteliny;

- marsz palców po stole w określonych kierunkach, bębnienie palcami;

- stukanie palcami po stole;

- przewlekanie nitek przez dziurki w tekturze, wyszywanki;

- ugniatanie jedna ręką i obiema kul z gazety, bibuły;

- składanie papieru - samoloty, okręty, sztuka orgiami;

- naśladowanie ruchów gry na pianinie, flecie, skrzypcach;

- kalkowanie różnej wielkości wzorów o kształcie geometrycznym i literopodobnych;

- pisanie na klawiaturze komputera;

- wycinanie;

- wydzieranie z papieru;

- nawlekanie korali, makaronu na sznurek;

- malowanie szlaczków grubym pędzlem na dużej powierzchni;

- stemplowanie pieczątkami z ziemniaka, gumowymi, drewnianymi;

- malowanie palcami, pędzlem, wata, gąbką: linii pionowych, poziomych, falujących, łamanych, spiralnych, form kolistych, kwadratowych, trójkątnych;

- obrysowywanie kształtów i pisanie wyrazów bez odrywania ręki od papieru.

 

Ćwiczenia usprawniające ruchy rąk i koordynację wzrokowo – ruchową (współpracę ręka – oko):

- dorysowywanie brakujących elementów;

- rysowanie linii przez łączenie punktów;

- rysowanie pod dyktando;

- rysowanie linii wewnątrz labiryntów;

- zamalowywanie małych przestrzeni, np. figur na obrazku;

- rysowanie linii pionowych, poziomych, ukośnych, falistych, pętelkowych, półkolistych, kolistych;

- kreślenie w powietrzu, na tackach z piaskiem i rysowanie różnymi technikami graficznymi linii pionowych, poziomych, ukośnych, łamanych, krzywych i figur geometrycznych (koło, elipsa, kwadrat, trójkąt): zaczynamy ćwiczenie od dużych, zamaszystych ruchów w powietrzu lub nad kartką, następnie przechodzimy do rysowania na dużych powierzchniach papieru, potem dopiero na mniejszych kartkach – rysowanie w liniaturze to ostatni etap ćwiczeń poprzedzających pisanie.

Ćwiczenie płynnych ruchów pisarskich:

- tworzenie szlaczków przez łączenie kropek na papierze gładkim oraz w liniach i kratkach;

- pogrubianie słabo zaznaczonego konturu;

- uzupełnianie elementów obrazka według wzoru;

- obrysowywanie szablonów;

- obrysowywanie przez kalkę lub folię rysunków i liter;

- kreślenie szlaczków.

Ćwiczenia i zabawy zwalniające napięcie stawowo – mięśniowe:

- poruszanie rękami uniesionymi ponad głową;

- zabawa w pranie i prasowanie;

- zabawy z użyciem skakanki: przesuwanie sznurka w palcach, kręcenie, owijanie wokół własnej dłoni;

- naśladowanie lotu ptaka;

- naśladowanie dyrygenta;

- naśladowanie pływania;

- naśladowanie drzew na wietrze.

Ćwiczenia relaksacyjne rąk – w przerwach pomiędzy ćwiczeniami graficznymi:

- zaciskanie i rozwieranie pięści;

- zabawy naśladujące ruchy takie jak otrzepywanie rąk z wody, wytrzepywanie wody              z rękawa, otrząsanie całego ciała z wody, strzepywanie nitki z rękawa.

 

Jak usprawniać u dziecka funkcje wzrokowe?

Ćwiczenia na materiale obrazkowym:

- zwracanie uwagi na różne szczegóły rysunku, obrazka;

- zachęcanie do zabaw takich jak rysowanie, konstruowanie według wzoru, układanki;

- zapamiętanie jak największej liczby przedmiotów eksponowanych na obrazku;

- rozpoznawanie przebiegu przedstawionych zdarzeń na podstawie serii obrazków;

- dobieranie par jednakowych obrazków: domina obrazkowe, Czarny Piotruś;

- układanie obrazków w szeregu według kolejności, w jakiej były eksponowane;

- wyszukiwanie różnic i podobieństw w obrazkach;

- składanie całości obrazka z jego części według wzoru i bez wzoru;

- kolorowanie ukrytego obrazka;

- kolorowanie wzorów do stempli.

Ćwiczenia na materiale geometrycznym:

- kreślenie kształtów geometrycznych w powietrzu;

- segregowanie figur według określonych cech (kształt, kolor, wielkość);

- dobieranie par jednakowych figur geometrycznych;

- układanie figur według wzoru w układzie szeregowym (figury wycięte z kolorowego papieru);

- układanie kompozycji z figur geometrycznych według wzoru;

- obrysowywanie figur geometrycznych;

- zarysowywanie (zakreskowanie, zakratowanie)  figur geometrycznych;

- kolorowanie figur geometrycznych.

Ćwiczenia na materiale literopodobnym i literowym:

- odtwarzanie wzorów graficznych;

- uzupełnianie elementów brakujących we wzorze graficznym;

- dostrzeganie podobieństw i różnic pomiędzy znakami graficznymi;

- lepienie liter z plasteliny;

- wycinanie liter;

- formowanie kształtów liter ze sznurka, drutu;

- wodzenie palcem po literach wykonanych z szorstkiego materiału;

- odrysowywanie liter od szablonu i kolorowanie ich;

- odwzorowywanie liter przez kalkę techniczną lub folię;

- uzupełnianie elementów w literze drukowanej i pisanej;

- wyszukiwanie w tekście pisanym określonej litery;

- zgadywanie liter pisanych w powietrzu lub na plecach;

- odtwarzanie z pamięci uprzednio widzianych liter;

- gra w domino literowe;

- odtwarzanie kształtu liter i ich połączeń;

- pisanie po śladzie liter, sylab, wyrazów;

- pisanie liter według wzoru w zeszycie w trzy linie, porównywanie z wzorem po napisaniu.

Ćwiczenia współpracy oka i ręki (koordynacji wzrokowo – ruchowej) według następujących etapów – przykład:

- rysowanie po śladzie (po linii konturu) lub wypełnianie wykropkowanych linii na obwodzie rysunku;

- kalkowanie rysunku przez szkło lub folię, obrysowywanie za pomocą szablonów;

- zamalowywanie rysunku konturowego;

- zakreskowywanie elementów rysunku liniami pionowymi, poziomymi, ukośnymi, falistymi, „zakratowywanie”;

- wypełnianie rysunku innymi materiałami np. skrawkami wydzieranymi z bibuły, plasteliną, watą;

- robienie ramki ze szlaczków;

- wycinanie rysunku;

- wklejenie go do zeszytu.

 

Jak usprawniać u dziecka funkcje słuchowo - językowe?

Funkcje te są doskonalone podczas następujących czynności:

- uczenie się na pamięć krótkich wierszyków, rymowanek, piosenek, wyliczanek, fragmentów bajek muzycznych;

- słuchanie i rozwiązywanie zagadek;

- zagadki słuchowe: rozpoznawanie odgłosów natury, innych znanych dziecku dźwięków;

- układanie rymowanek;

- powtarzanie za dorosłym ciągów słownych (np. but, bluza, spodnie, skarpeta);

- zabawa: jakie słowo zostało powiedziane dwa razy (np. okno, oko, drzwi, okno);

- słuchanie bajek, opowiadań, bajek muzycznych (często powtarzanych) oraz samodzielne opowiadanie fragmentów i dopowiadanie zakończeń;

- zabawa „powtórz po mnie”: dorosły wydaje dźwięki różnymi przedmiotami, a dziecko z zamkniętymi oczami nasłuchuje i następnie odgaduje nazwy użytych przedmiotów (np. stukanie łyżeczką, cięcie nożyczkami, gniecenie papieru);

- opisywanie lub tworzenie opowiadania do oglądanych ilustracji;

- klaskanie na sygnał: przed przeczytaniem bajki dziecku dorosły wskazuje jakieś słowo(np. król), gdy w opowiadaniu pojawi się to słowo, dziecko klaszcze;

- wyodrębnianie zdań w wypowiedziach innych ludzi lub w tekście piosenki:

- układanie zdań z podanych słów;

- wyodrębnianie i liczenie wyrazów w zdaniu;

- liczenie sylab w podanych słowach;

- rozmowa kosmitów, robotów – mówienie do siebie sylabami lub głoskami;

- wyszukiwanie w otoczeniu przedmiotów o nazwie na zadaną sylabę lub głoskę;

- liczenie głosek w słowach;

- zabawa w echo: wyodrębnianie i powtarzanie ostatniej głoski w usłyszanym słowie;

- „słowny łańcuszek” – podawanie przez uczestników na zmianę, tak by ostatnia głoska słowa była pierwszą głoską następnego;

- opuszczanie głosek na początku słowa (np. chusta – usta) w środku lub na końcu słowa;

- rozpoznawanie nazwy przedmiotu na podstawie pierwszej głoski (np. „Tym przedmiotem rysujemy: o…..”);

- wyodrębnianie pierwszej głoski nazwy przedmiotu z obrazka lub z otoczenia (np. zabawa „Jedzie pociąg naładowany towarami, których nazwa zaczyna się głoską k. Co przewozi?” – kury, karty, krowy, …).

 

Jak doskonalić u dziecka orientację w schemacie ciała i przestrzeni?

Orientacje tę doskonalimy przez następujące zabawy i zajęcia:

- utrwalenie poprawnego rozumienia pojęć i określeń dotyczących pozycji ciała i prostych ruchów (prawa, lewa, do góry, na dół, niżej, wyżej, prosta, zgięta);

- chodzenie po narysowanej ścieżce zgodnie z poleceniami :”Idź prosto, na prawo, na lewo, do tyłu”;

- wymijanie samochodem lub wózkiem przeszkód: piłek, pachołków, klocków i określanie głośno kierunku;

- odtwarzanie ruchami poszczególnych czynności – również jako zgadywanki                     (np. wiosłowanie, zbieranie grzybów do koszyka);

- określanie na obrazku położenia poszczególnych przedmiotów w przestrzeni;

- układanie przedmiotów w odpowiednim położeniu (np. „Na krześle posadź misia, a pod krzesłem połóż piłkę”);

- rysowanie przedmiotów w odpowiednim położeniu (np. „Obok domu narysuj drzewo, nad domem narysuj słońce, …”);

- udzielanie odpowiedzi na pytania (np. „Gdzie siedzi kot?”);

- kolorowanie obrazka według instrukcji (np.”Pola oznaczone kółkiem zamaluj kolorem czerwonym”);

- utrwalanie rozróżniania stron ciała (np. „Pokaż prawą rękę, lewą nogę,…”);

- odtwarzanie różnych konstrukcji z plasteliny i materiałów przyrodniczych (patyczki, liście, kamyki, piasek);

- kreślenie w powietrzu (figur geometrycznych, liter i innych kształtów graficznych);

- układanie całości z pociętych części – układanki geometryczne i obrazkowe;

- rysowanie szlaczków z kształtów literopodobnych w układzie od lewej go prawej i z góry na dół.

 

Jak pomóc dziecku leworęcznemu odnosić sukcesy

w praworęcznej cywilizacji?

Nie wystarczy pozwolić dziecku pisać lewą ręką. Niezbędne jest udzielanie mu wszechstronnej pomocy, dzięki której:

- zaakceptuje swoją leworęczność, ale i konieczność ćwiczeń przygotowujących do pisania;

- lewa ręka usprawni się ruchowo;

- utrwali się dominacja lewej ręki (lateralizacja);

- wykształci się prawidłowa orientacja w lewej i prawej stronie własnego ciała                         i w przestrzeni;

- ustali się prawidłowa pozycja podczas rysowania i pisania, w tym sposób siedzenia               i ułożenie kartki papieru (zeszytu);

- wykształci się nawyk prawidłowego ułożenia ręki i sposób trzymania ołówka i długopisu;

- utrwala się nawyki ruchowe związane z rysowaniem, takie jak: kreślenie linii pionowych     ( z góry w dół), poziomych (od lewej do prawej strony), okręgów (przeciwnie do ruchu wskazówek zegara;

- utrwalą się nawyki ruchowe związane z pisaniem, takie jak: rysowanie szlaczków, pisanie wyrazów od lewej do prawej strony.